Deep Growth with Adele

Deep Growth with Adele

#17 Ghi chép lại các bài học về các vị vua Triều Nguyễn

Chúa Nguyễn Hoàng, vua Gia Long, vua Minh Mạng, Thái Hậu Từ Dụ

Deep Growth with Adele's avatar
Deep Growth with Adele
Oct 23, 2025
∙ Paid

Đợt này ở Huế cho mình có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa. Mình tìm hiểu lịch sử bởi vì mình muốn tìm kiếm các bài học từ những người đi trước đê lại lại cho hậu thế.

Con người chúng ta ở mỗi thời kỳ tình hình xã hội, thể chế chính trị và môi trường sống có thể khác nhau nhưng bản tính của con người hay quy luật vận hành của vũ trụ thì vẫn luôn đúng ở mọi thời kỳ. Có những bài học trường tồn theo thời gian và chúng ta có thể học được qua việc tìm hiểu lịch sửa của người xưa.

Nếu bạn muốn tận hưởng Huế một cách sâu sắc thì trước khi đến Huế mình gợi ý bạn nên đọc trước 3 cuốn sách này.

  • Từ Dụ Thái Hậu - Tác giả Trần Thùy Mai

  • Chín đời chúa mười ba đời vua Nguyễn - Tác giả Nguyễn Đắc Xuân

  • Trước nhà có cây hoàng mai - Tác giả Minh Tự

Và đây là nhứng bài học mình thấy đọng lại nhiều nhất gắn liền với những cái tên rất đặc biệt của lịch sử dân tộc Việt Nam

Chúa Nguyễn Hoàng - đi xa để phát triển

Một trong những người mình yêu quý và ngưỡng mộ nhất trong lịch sử triều Nguyễn là chúa Nguyễn Hoàng. Trước thời của các chúa Nguyễn thì đất nước ta biên giới chỉ có từ phía bắc vào tới Thuận Hóa (là Huế bây giờ). Ông nội của ông là (Nguyễn Văn Lưu) và cha ông (Nguyễn Kim) là những trọng thần của triều đình nhà Hậu Lê. Bản thân ông cũng là trọng thần quan trọng của triều đình nhà Lê, đã giúp vua Lê đem quân đi dẹp loạn và lập được vô số chiến công.

Ông cũng luôn một lòng trung thành, một lòng phò tá với vua Lê - phẩm chất cao quý được coi trọng của bậc đại trượng phu có học thời đó. Vì có năng lực và giữ những chức quan trọng trong triều định mà ông luôn bị Trịnh Kiểm (Thái Sư triều đình, sau này là chúa Trịnh) so bì, kèn cựa. Họa vô đơn chí trong cùng một năm, trước là cha bị đầu độc chết, giờ là anh bị giết chết. Người anh cả của Nguyễn Hoàng là Tả tướng Lãng quận công Nguyễn Uông bị Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm giết chết. Để bảo vệ gia tộc ông đã xin về Thuận Hóa lấy cớ là đưa binh đi dẹp loạn nhưng mục tiêu chính là tránh xa kinh thành và Trịnh Kiểm để gia tộc được yên ổn.

Nguyễn Hoàng đã có những chính sách hiệu quả để phát triển vùng đất của mình và mở rộng lãnh thổ hơn nữa về phía Nam. Ông có những phẩm chất của một người vua anh minh, sáng suốt, thương dân như con. Ông cũng chính là lý do mà lãnh thổ của Việt Nam được mở rộng đến được bây giờ, tới tận mũi Cà Mau. Ông và gia độc của các đời Chúa Nguyễn đã góp công rất lớn trong việc mở rộng rất nước.

Bài học và những giá trị mình học được từ chúa Nguyễn Hoàng:

  • Làm tròn bổn phận với đất nước nhưng cần tỉnh táo hiểu chính trị để không vô tình làm hại mình

  • Bảo vệ gia đình, phát triển gia tộc, đóng góp cho đất nước

  • Đi xa để phát triển, không gò bó mình ở một nơi nếu không thấy cơ hội. Mạnh dạn Nam tiến, đi nước ngoài phát triển, kinh doanh ở thị trường nước ngoài. Thế giới ngoài kia còn rộng mở lắm.

  • Chúa Nguyễn Hoàng là hiện thân của tất cả phẩm chất tốt đẹp: trung thành, hiếu nghĩa, thương yêu gia đình, dũng cảm, mưu trí, công bằng, có tầm nhìn

  • Tư duy công bằng trong hợp tác. Chúa có cơm thì dân cũng phải có cháo. Khi chiêu tập lưu dân vào khai khẩn vùng đất Phú Yên, Chúa đã căn dặn quan tri huyện không được sách nhiễu dân: Kết lập gia cư địa phận, khai khẩn ruộng đất hoang cho tới khi thành thục sẽ nạp thuế như lệ thường. Nhược bằng vì việc mà nhiễu dân, điều tra ra sẽ bị xử tội.

  • Hiểu dân chúng và cách ảnh hướng tới đám đông. Dân mình có tinh thần tín ngưỡng rất cao dù không phải 100% theo đạo Phật nhưng rất tin tưởng và thần linh và các thần thoại. Chúa Nguyễn Hoàng dã xây dựng rất nhiều thần thoại xung quanh mình để thu hút sự ủng hộ của người dân. Đây là cách làm rất rất thông minh. Sau này những nhà lãnh đạo lớn đều học và áp dụng theo, kể cả bác Hồ.

ĐĂNG KÝ BLOG ĐỂ ĐỌC TIẾP

User's avatar

Continue reading this post for free, courtesy of Deep Growth with Adele.

Or purchase a paid subscription.
© 2026 Adele Doan · Privacy ∙ Terms ∙ Collection notice
Start your SubstackGet the app
Substack is the home for great culture